Mikel Arteta – Arsenal 2024/25 (płynne 4-3-3)

Mikel Arteta w sezonie 2024/25 kontynuował rozwój swojego projektu w Arsenalu, umacniając pozycję w Premier League jako wicemistrz Anglii (74 punkty, 20 zwycięstw, 14 remisów, 4 porażki). Zespół utrzymał swoją tożsamość opartą na dominacji w posiadaniu piłki, precyzyjnym pressingu i dynamicznych rotacjach pozycji.

Trener Arsenalu konsekwentnie budował zespół wokół kluczowych zasad: kontroli posiadania piłki (średnio 57.1% w Premier League) w celu manipulowania obroną przeciwnika (struktura pozycyjna), agresywnego i skoordynowanego pressingu po stracie piłki (kontrpressing) oraz płynności w ofensywie, często z wykorzystaniem odwróconych bocznych obrońców i dynamicznych ruchów skrzydłowych do środka.

Baskijski szkoleniowiec wciąż stawia na wszechstronność zawodników i ich zdolność do gry na wielu pozycjach, co pozwoliło im na zdobycie 69 bramek i stratę zaledwie 34 goli w lidze.

Arsenal Artety w rzeczywistości

Kluczowe elementy

Arsenal Artety bazuje na formacji wyjściowej 4-3-3 lub 4-2-3-1, która jednak niezwykle płynnie przechodzi w inne ustawienia w zależności od fazy gry:

• Faza budowania akcji (z piłką): Często przechodzi w 3-2-5 lub 3-2-2-3. Jeden z bocznych obrońców (często prawy obrońca, Ben White lub Jurriën Timber) staje się odwróconym bocznym obrońcą, wchodząc do środka pola obok defensywnego pomocnika (Declan Rice/Thomas Partey), tworząc parę centralnych pomocników. To pozwala na stworzenie przewagi liczebnej w środku pola, swobodniejsze wyprowadzanie piłki i chroni przed kontrami. Drugi boczny obrońca (np. Ołeksandr Zinczenko, Takehiro Tomiyasu) często pozostaje szeroko lub też wchodzi do środka, tworząc asymetryczne ustawienie.
• Faza ataku (z piłką): Skrzydłowi (Bukayo Saka, Gabriel Martinelli, Leandro Trossard) często ścinają do środka, wchodząc w półprzestrzenie, dając miejsce bocznym obrońcom (lub utrzymując asymetrię, gdzie jeden boczny obrońca pozostaje szeroko, a drugi wchodzi do środka). Napastnik (Kai Havertz/Gabriel Jesus) jest bardzo mobilny, często schodzi głębiej, by łączyć grę, lub wbiega w przestrzeń. Pomocnicy (Martin Ødegaard, Declan Rice, Kai Havertz/Thomas Partey) dynamicznie wbiegają w pole karne.
• Faza przejścia ofensywnego (kontratak): Po odzyskaniu piłki Arsenal dąży do szybkiego, pionowego ataku, wykorzystując szybkość skrzydłowych i mobilność napastnika. Często kluczowe jest odegranie od napastnika do wbiegających z drugiej linii lub szybka długa piłka za plecy obrony.
• Faza przejścia defensywnego (kontrpressing): Natychmiast po stracie piłki cały zespół agresywnie i wysoko pressuje, dążąc do jej szybkiego odzyskania. To jest kluczowy element ich obrony.
• Faza obrony (bez piłki): Zespół ustawia się w bardzo kompaktowym 4-4-2 lub 4-5-1 w średnim bloku. Linia obrony jest dość wysoka, by skrócić pole gry, ale nie gra pułapek ofsajdowych w sposób ryzykowny. Skrzydłowi schodzą nisko, wspierając bocznych obrońców i tworząc ciasne linie. Priorytetem jest zamykanie przestrzeni w środku pola i zmuszanie przeciwnika do gry na skrzydłach.

Role kluczowych zawodników w sezonie 2024/25:

• Martin Ødegaard: Ofensywny pomocnik, dyrygent ataku, kluczowy dostarczyciel ostatniego podania (8 asyst w lidze) oraz organizacji pressingu.
• Declan Rice: Defensywny pomocnik, serce środka pola, kluczowy w odbiorze, rozprowadzaniu piłki (192 podania progresywne) i progresji (90 progresywnych podań z biegiem).
• Gabriel Magalhães/William Saliba: Nowocześni środkowi obrońcy, dominujący fizycznie i dobrzy w rozegraniu, co widać po ich wysokiej liczbie podań progresywnych (Gabriel 126, Saliba 138).
• Ben White/Jurriën Timber: Odwróceni boczni obrońcy, kluczowi w budowaniu akcji z tyłu, wchodzący do środka pola. Timber wyróżniał się też progresywnymi sprintami z piłką (104).
• Bukayo Saka/Gabriel Martinelli/Leandro Trossard: Szybcy, odwróceni skrzydłowi, schodzący do środka, by strzelać lub podawać (Martinelli 8 goli, Trossard 8 goli, Saka 6 goli).
• Kai Havertz: Bardzo wszechstronny napastnik/pomocnik, zdolny do schodzenia głębiej, wymiany pozycji i wbiegania w przestrzeń, najlepszy strzelec ligowy Arsenalu z 9 bramkami.

Garść statystyk

Arsenal w sezonie Premier League 2024/25:

• Pozycja w lidze: 2. miejsce (74 punkty, za Liverpoolem). (Źródło: FBref.com, StatMuse)
• Zwycięstwa/Remisy/Porażki: 20-14-4. (Źródło: FBref.com)
• Bramki zdobyte (Goals For – GF): 69 (4. najlepszy wynik w lidze, za Liverpoolem, Man City i Chelsea). (Źródło: FBref.com, StatMuse)
• Bramki stracone (Goals Against – GA): 34 (2. najlepszy wynik w lidze, za Liverpoolem). (Źródło: FBref.com, StatMuse)
• Posiadanie piłki: Średnio 57.1% (4. miejsce w Premier League, za Man City, Liverpoolem i Chelsea). Co potwierdza ich dominację w posiadaniu piłki. (Źródło: StatMuse, FotMob)
• xG (Expected Goals): 62.90 (1. miejsce w lidze). Wskazuje na tworzenie wielu wysokiej jakości sytuacji bramkowych, pomimo niższej liczby zdobytych bramek niż topowe drużyny. (Źródło: StatMuse)
• xGA (Expected Goals Against): 35.02 (1. miejsce w lidze). Świadczy o bardzo solidnej obronie i minimalizowaniu zagrożenia ze strony rywali. (Źródło: StatMuse)
• Liczba strzałów: 547 (Źródło: StatMuse)
• Strzały celne: 188 (Źródło: StatMuse)
• PPDA (Passes Per Defensive Action): Chociaż dokładne dane dla całego sezonu 2024/25 nie są łatwo dostępne z publicznych źródeł w postaci jednej liczby, niski xGA i styl gry Artety wskazują na bardzo agresywny i intensywny pressing, co potwierdza kontynuację trendu z poprzednich lat (gdzie Arsenal miał PPDA w okolicach 9.0-10.0, czyli był w czołówce ligi pod tym względem).
• Progressive Passes (podania progresywne): Nadal w czołówce ligi, co świadczy o ich zdolności do szybkiego przemieszczania piłki do przodu. Declan Rice (192 podania progresywne) i Martin Ødegaard (258 podań progresywnych) byli kluczowi w tej statystyce. (Źródło: FBref.com)
• Touches in Attacking Penalty Area (dotknięcia w polu karnym rywala): Wysoki wskaźnik, często około 40-70 na mecz, pokazujący ich obecność w strefach zagrożenia (np. 70 dotknięć w meczu z Leicester, 57 z Southampton). (Źródło: FBref.com – Match Logs)

Jak odtworzyć taktykę w grze Football Manager 2024?

Formacja i Mentalność

Formacja: 4-3-3 DP Szeroko
Mentalność: Ofensywna

Instrukcje zespołowe

Przy piłce

Szerokość ataku	Dość szeroko
Podania na wolne pole	Tak
Obieg od środka / od linii	Obieg do środka z obu stron
Atak środkiem / skrzydłami	Środkiem
Rozegranie piłki od bramki	Tak
Bezpośredniość podań	Mieszane
Tempo rozgrywania piłki	Szybsze
Gra na czas	Nie
Rodzaj dośrodkowań	Kąśliwe
Strzały z dystansu	Podania w pole karne
Szybkie dośrodkowania	Nie
Poszukiwanie stałych fragmentów gry	Nie
Priorytet pojedynków 1 na 1 lub podań	1 na 1
Swoboda taktyczna	Większa

W fazie przejścia

Po stracie piłki	Kontrpressing
Po odzyskaniu piłki	Kontratak
Tempo wyprowadzenia piłki przez bramkarza	Szybkie
Cel wyprowadzenia piłki przez bramkarza	Obrońcy (środkowi i boczni)
Sposób wyprowadzenia piłki przez bramkarza	Krótkie podania

Bez piłki

Wysokość pressingu	Wysoki
Wysokość linii obrony	Wysoka
Intensywność pressingu	Częściej
Pressing bramkarza rywali przy rozegraniu	Tak
Agresywność odbioru	Ograniczona
Zachowanie linii obrony	Graj wyżej
Pułapki pressingowe	Szeroki pressing
Reakcja na próby dośrodkowań	Powstrzymuj dośrodkowania

Role i dodatkowe instrukcje indywidualne zawodników

Zawodnik	Rola	Instrukcje dodatkowe
1	Bramkarz-libero (Wsparcie)	–
2	Odwrócony cofnięty skrzydłowy (Wsparcie)	Krótsze krycie
3	Boczny wysunięty obrońca (Wsparcie)	Trzymaj się linii, centruj częściej
4	Obrońca grający piłką (Obrona)	Krótsze krycie
5	Obrońca grający piłką (Obrona)	Krótsze krycie
6	Cofnięty rozgrywający (Obrona)	–
7	Pomocnik długodystansowiec (Wsparcie)	Graj wyżej, ostrzejsze wślizgi
8	Mezzala (Atak)	Biegnij z piłką skrzydłem
9	Schodzący napastnik (Atak)	Częściej strzelaj
10	Schodzący napastnik (Atak)	Częściej strzelaj
11	Nękający napastnik (Atak)	Częściej strzelaj

Test taktyki – symulacja sezonu

Tabela ligowa

Arsenal zakończył sezon Premier League na pierwszym miejscu, zdobywając 90 punktów i pewnie wyprzedzając Tottenham oraz Liverpool. Dominacja w lidze, osiągnięta z imponującym bilansem bramkowym +73, potwierdza spójność i skuteczność przyjętej taktyki.

Wyniki

Premier League

Pierwsza część sezonu nie należała do najlepszych, a trudności sprawiały szczególnie mecze wyjazdowe oraz pojedynki z mocnymi zespołami. Arsenal zajmował pod koniec listopada piąte miejsce.

W grudniu co prawda jeszcze raz The Gunners przegrali (z Luton), jednak w nowy rok 2024 weszli z takim hukiem, że poza dwoma remisami… wygrali wszystkie swoje spotkania! Warto podkreślić tryumfy 3:0 z Liverpoolem na Anfield czy 2:0 z Manchesterem City.

Puchary krajowe

W Community Shield Arsenal co prawda przegrał, podobnie zresztą jak w już pierwszym meczu Pucharu Ligi, ale już w FA Cup nie miał sobie równych. Co prawda z Liverpoolem w półfinale potrzebował dogrywki, ale już finałowe spotkanie z Aston Villą nie pozostawiło wątpliwości.

Puchary europejskie

Liga Mistrzów nie zaczęła się zbyt dobrze, jednak mimo aż 10 straconych goli z Bayernem Kanonierzy zdołali awansować kosztem Celticu i Dinama Zagrzeb. W fazie pucharowej nie pozostawili wątpliwości, kto jest najlepszy w Europie. Co prawda Interowi udało się wygrać na San Siro 1:0, ale już w Londynie podopieczni Artety zaaplikowali im pięć goli. Finał to niesamowite 6:3 z PSG i popis Gabriela Jesusa, który strzelił dwa gole.

Statystyki zespołu

Najlepszą średnią not otrzymał w tym sezonie Bukayo Saka (7,39), który zanotował także aż 27 bramek i 20 asyst. Jeszcze więcej udziałów przy bramkach, bo 53 (20 + 33), zanotował Martin Ødegaard. Norweg został także królem asyst zarówno Premier League, jak i Ligi Mistrzów!

Warto też zanotować fenomenalny sezon Gabriela Martinellego w Anglii, który z notą 7,40 w Premier League uplasował się na pierwszym miejscu pod tym względem w całej lidze, wyprzedzając Salaha i Maddisona.

Spośród zawodników, którzy rozegrali ponad 2500 minut, średnie poniżej 7 zanotowali obaj boczni obrońcy (White i Tomiyasu), a także Jorginho i Kai Havertz.

Analiza taktyczna

W ostatnich 50 meczach taktyka Artety w Arsenalu stwarzała sytuację średnio co 58 minut, a rywalom dawała dojść do głosu o 20 minut rzadziej.

Najlepiej spisywała się przeciwko ustawieniu 4-2-3-1, a najgorzej przeciw formacji bliźniaczej – czyli 4-3-3.

Ofensywa

Najwięcej asyst notowano zza pola karnego. Większość z nich stanowiły podania między obrońców.

Defensywa

Co ciekawe, podobnie wyglądało to po stronie goli straconych. Niemniej jednak, warto zauważyć dysproporcję pomiędzy asystami z lewej strony (gdzie operował grający bliżej linii Zinczenko lub Tomiyasu), a tymi z prawej (gdzie schodził do środka White lub Tomiyasu).

Schemat podań

Średnie pozycje z piłką

Średnie pozycje bez piłki

Podsumowanie

Szczerze mówiąc, wyniki uzyskane przez tę taktykę przerosły moje oczekiwania. Potrójna korona i sześć bramek w finale Ligi Mistrzów zaaplikowanych Paris Saint-Germain to niesamowita sprawa.

Być może aby lepiej oddać rolę napastnika (zwłaszcza gdy grał na tej pozycji Havertz), lepiej by było ustawić rolę Kompletny Napastnik lub wręcz Cofnięty Napastnik.

Taktyka też wymagała dość długiego dotarcia i przystosowania się do niej piłkarzy, przez co Arsenal pogubił dużo punktów na początku sezonu.

Bardzo mocne nastawienie na atak zapewne też nie byłoby odpowiednie dla drużyny o gorszej jakości kadrowej.

Niemniej jednak Arsenal Artety z tą taktyką wygrał trzy różne rozgrywki w testowym sezonie, co należy uznać za duży sukces.